شرایط احراز ارتشا

متاسفانه در برخی از جوامع با وجود جدیت بسیار زیاد قانون‌گذار در تنبیه مجرمین و برخورد قاطعانه با آنها کماکان تعداد جرم ها و مجرمینی که مرتکب انجام جرم می‌شوند در حال افزایش است. این درحالی است که برخی از مجرمین با وجود مجرم بودنشان و انجام عمل زشت و ارتکاب جرم در صدد جبران جرم خود بر نمی آیند و علاوه بر آن دست به اقدامی زشت تر و نابخشودنی تر به نام رشوه دادن و رشوه گرفتن می زنند. در جرم ارتشاء دو طرف گناهکار هستند.  کسی که آن را پیشنهاد می دهد و همچنین شخصی که آن را دریافت می‌کند. رشوه دادن رشاء و رشوه گرفتن ، ارتشاء و فرد رشوه گیر، مرتشی و فرد رشوه دهنده را راشی نامیده می شود. بد نیست پیش از پرداختن به شرایط احراز ارتشا کمی در مورد در مورد تاریخچه ارتشاء صحبت کنیم.

عمل ارتشا یا رشوه گرفتن از دیرباز رایج بوده است. چرا که در زمان های بسیار دور زمانی که بین دو شخصی دعوا یا مشکلی پیش می‌آمد. آن دو شخص برای حل کردن مشکل خود مجبور می شدند که شخص سومی را به عنوان رای دهنده انتخاب کنند تا شخصی را به عنوان مجرم و شخص دیگر را به عنوان مظلوم معرفی کند. همین امر باعث ایجاد زمینه ای برای رشوه دادن شد. چرا که هر یک از طرفین دعوا برای این که رای دادگاه و یا رای شخص ثالثی که انتخاب شده است به نفع خودش تمام شود. چیزی رابه عنوان رشوه به شخص ثالث پیشنهاد می داد. این امر ممکن بود برای اثبات حرف حق انجام شود و یا گاهی هم برای اثبات باطل انجام میشد.

از آنجا که کار قضاوت در هر کشوری به دادگاه آن کشور و شخص عادل و مورد اطمینانی که از سوی دولت انتخاب شده بود واگذار می‌شد، این امر سبب شد تا مجازات بسیار سنگینی را برای رشوه دهنده و رشوه گیر در نظر بگیرند. این مجازات موجب خواهد شد، مردم با اطمینان کامل کار قضاوت را به قضات کشور خود بسپارند و اعتماد خود را از دست ندهند.

یکی از مثال های بسیار بارز در زمینه رشوه گرفتن در زمان‌های دور را می‌توان به دوره ی هخامنشی نسبت داد.  در این دوره پادشاه دوم هخامنشی زمانی که متوجه دریافت رشوه از سوی دادگاه شده بود، دستور اعدام وی را صادر کرد. همچنین طلب کرد تا پوست بدن او را پاره کنند! و به عنوان مسند قضاوت در دادگاه مورد استفاده قرار دهند تا برای قضات دیگر درس عبرتی بزرگ شود.

 شرایط اتفاق افتادن ارتشا

در مورد شرایط احراز ارتشا می توان گفت: جرم ارتشا یا رشوه گرفتن زمانی اتفاق می افتد که شخص ثالثی انتخاب شده است.  سند یا مال یا هر چیز مشابهی را در ازای انجام کاری چه بر حق و چه به غیر حق دریافت کند. یا برای نفع طرف مقابل از سمت خود استعفا دهد و یا برای ضرر طرف مقابل باعث ایجاد خللی در روند قضاوت شود.

البته باید به این نکته توجه ویژه کرد که دریافت پول ،سند و … فقط در صورتی رشوه محسوب می گردد که شخص دریافت کننده به فرد رشوه دهنده قول انجام کاری را در ازای دریافت پول آن داده باشد.

در غیر این صورت ممکن است این شخص ثالث برای خرید و فروش سندی را دریافت کند و یا حتی ممکن است وام قرض الحسنه از طرف مقابل درخواست کند، اما قول انجام هیچ کاری را در مقابل این امر به وی ندهد.

شرایط احراز ارتشا

 مواردی که رشوه یا ارتشا تلقی می شود چیست؟

۱.اگر شخص ثالث  ، سند یا هرچیزی مشابهی را دریافت کنند که در قوانین ذکر نشده و اصلا احتیاجی به دریافت آن وجود نداشته است.

۲.اگر مالی را به ارباب رجوع گران‌تر از حد ممکن بدون رعایت قوانین مربوطه بفروشند.

۳.انجام اعمالی که زمینه‌ساز گرفتن رشوه می شود من جمله ایجاد جلساتی برای توافق و…

۴.گرفتن هرگونه مال دیگری که رشوه تلقی شود. برای مثال ؛ در قبال گرفتن مالی یا وامی یا امثال اینها ، باعث تخفیف در مجازات جرم مربوط شود و یا عملی را با توجه ویژه تری برای شخص مقابل انجام دهند.

 نظر دین اسلام در مورد جرم ارتشا

از نظر دین اسلام و فقها حکم رشوه حرام بوده و از گناهان کبیره محسوب می شود. انجام این امر نه تنها باعث بهتر شدن اوضاع نمیگردد بلکه باعث ایجاد نتیجه ای معکوس خواهد شد.

آیات قرآنی صریحا رشوه دادن و رشوه گرفتن را محکوم می کنند. ایاتی نیز وجود دارد که سفارش به کسب مال حلال از طریق درآمد مشروع می نماید. لذا ارتشا در قرآن نیز یک در آمد نامشروع بوده و به شدت نهی می شود.

رشوه ، نتایج سوئی بر جامعه و حکومت اسلامی دارد. این امر موجبات رواج بی عدالتی را در جامعه فراهم خواهد نمود. چه بسیارند افرادی که حقشان با عمل ارتشا پایمال می شود. در مقابل افراد سود جو با پرداخت هزینه ای به اهداف سوء خود می رسند.  اقشار ضعیف و فقیر حتی قادر به دریافت حق خود نیز نخواهند بود. در این شرایط افرادی که پول بیشتری دارند فضای بی عدالتی را بر جامعه حاکم خواهند نمود.

 مجازاتهای رشوه دهنده و رشوه گیر

در مجازات رشوه گیر این طور نقل شده در صورتی که جرم وی ثابت شود به شش ماه تاسه سال حبس و یا۷۴ ضربه شلاق محکوم خواهد شد. طبق قوانین موجود، اگر هر یک از داوران یا کارشناسان یا قضات مربوطه مال یا چیزی را به عنوان رشوه دریافت کنند. تا به نفع یا ضرر شخص دیگری صحبت کنند و تصمیم بگیرند به شش ماه تا دو سال حبس محکوم می شود و یا باید هزینه ای را به عنوان جریمه پرداخت کنند. مالی هم که به عنوان رشوه دریافت کرده اند توسط دولت ضبط می گردد.

باتوجه به مورد فوق، اگر دادگاه مجازات شدیدتر از مجازات واقعی برای شخص در ازای دریافت رشوه در نظر بگیرد، علاوه بر موارد بالا به مجازات اضافی ای که برای شخص مقابل در نظر گرفته بود محکوم خواهد شد.  در صورتی که ثابت شود ، رشوه دهنده فقط برای حفظ حقوق خود و به ناچار و از روی اجبار مجبور به دادن پول یا چیز دیگری به رشوه گیر شده است پول به او بر می گردد.

در پایان مشاوره با وکلای خوب در موارد حقوقی برای جلوگیری از این موارد توصیه می‌شود. چرا که در صورتی که با قوانین مربوطه آشنا باشیم به طور عمد یا به طور غیر عمد درگیر این گونه جرم‌ها نخواهیم شد . ما در صدد این هستیم که با خدمت به شما هم وطن عزیز، قدمی مثبت در زمینه های حقوقی و کیفری شما برداریم.