ارث و موانع ارث

تقریبا تمامی افراد خواه یا ناخواه در یک برهه از زمان در زندگیشان با موارد حقوقی ای مثل ارث مواجه شده اند . اگر هر فردی در اینگونه موارد اطلاعات کافی داشته باشد می‌تواند به راحتی با آگاهی از قوانین و شرایط آن به سهم الارث خود دست پیدا کند. اما در برخی از موارد نیز نداشتن اطلاعات کافی ممکن است باعث شود که یا از ارث محروم شوند یا سهم الارثشان را نتوانند بگیرند. ارث از جمله موارد حقوقی است که قوانین و شرایط خاص خودش را دارد و از آنجا که در کشور ما قوانین مربوط به ارث بر اساس دستورات الهی وضع شده است، باید در عمل کردن به قوانین آن نهایت دقت را به خرج داد. در مقاله انحصار وراثت به بررسی شرایط انحصار وراثت و چگونگی در خواست انحصار وراثت پرداختیم این شرایط برای کسانی است که از ارث محروم نشده اند.
ارث نیز همانند دیگر موارد حقوقی یکسری محدودیت ها و موانع خاص خودش را دارد به طوری که در برخی از موارد این محدودیت ها و موانع موجب می شود تا شخص از ارث محروم شده یا حتی کم تراز سهم واقعی ارث ببرد. با وجود این که تمامی افراد در شرایط عادی مشمول سهم الارث هستند. اما در برخی موارد فرد از ارث محروم می شود. محرومیت از ارث ممکن است یک حکم قانونی باشد و یا این که فرد توسط موروث از ارث محروم شود. غیر مسلمان بودن، زنا زاده بودن و قاتل بودن از جمله موانع ارث است. هر کس شامل این خصوصیات شود به طور دائم و یا به طور موقت از ارث محروم خواهد شد.
همچنین در تعریف دیگری از موانع ارث میتوان اینگونه بیان کرد که، فرد با وجود داشتن شرایط ارث بردن به دلایلی که ذکر خواهیم کرد از ارث منع میشود. در مطلب زیر قصد داریم تا در مورد محدودیت‌ها و موانع ارثی به طور مفصل صحبت کنیم.

ارث و موانع ارث

ارث و موانع آن

موارد محرومیت و موانع ارث

– کفر

در صورتی که فردی که مرده است کافر بوده باشد، اگر وارث او یک فرد مسلمان باشد ارث به او تعلق میگیرد اما اگر فرد میت خودش کافر بوده باشد و فرزند یا وارث او نیز کافر باشد ارث به هیچ کدام از آنها تعلق نمی گیرد. همچنین در صورتی که میت مسلمان بوده ولی وارثان او کافر باشند، این موضوع یکی دیگر از موانع برای ارث بردن وارث محسوب می شود.

– قتل

در صورتی که فرد قاتل و مقتول نسبتی داشته باشند و هدف قاتل از کشتن مقتول از روی عمد و ظالمانه بوده باشد. در اینصورت از میت یا همان مقتول ارث نخواهد برد و یکی از موانع ارث محسوب میشود. ولی اگر قتل او از روی جهاد یا دفاع یا…صورت گرفته باشد از موانع ارث محسوب نمی گردد و فرد قاتل فقط از دیه ارث نمی برد.
در شرایطی که فرد قاتل قتلی شبیه به عمد نیز داشته باشد در این صورت از قتل های خطایی محسوب میشود و فقط از دیه ارث نخواهد برد.

– برده

در صورتی که میت فردی برده بوده باشد ، در این صورت اگر وارث نداشته باشد اموال و ارث او به شخصی که از او نگهداری کرده و مولایش حساب شده است می‌رسد. همچنین اگر برده وارثی داشته باشد که او هم برده باشد، یکی دیگر از موانع ارث محسوب می شود. اما اگر برده وارثی داشته باشد که آزاد باشد ارث به او تعلق میگیرد.

– لعان

اگر مردی به هر دلیلی فرزندش را مال خود نداند و به همسرش تهمت زنا زند در این صورت میان آن دو لعان برگزار می‌شود که با به وجود آمدن این امر که یکی از موانع ارث محسوب میشود در آینده پدر و فرزند از یکدیگر ارث نمی‌برند. حتی اگر بعدها پدر رابطه ی خود با پسرش را بپذیرد و لعان را بین خود و فرزندش از بین ببرد، باز هم از او ارث نمی برد. اما خود فرزند بعد از اینکه پدرش رابطه ی پدرو فرزندی را پذیرفت از پدر ارث میبرد.

– جنین

یکی دیگر از موانعی که باعث ارث نبردن فرزند می‌شود این است که فرزند تا زمانی که در شکم مادرش وجود دارد و هنوز به دنیا نیامده است از پدر و مادر ارث نمی برد،این شرط تا زمانی که فرزند زنده به دنیا نیاید پابرجا است. درصورتی که فرزند دنیا بیاید ولی بمیرد بازهم از ارث محروم خواهد ماند.

– غیبت

اگر شخصی به طور ناگهانی غیب شود به گونه ای که از او اثری باقی نماند و حتی نتوان به او نسبت مرگ را داد در این صورت تا زمانی که مدت زمان زندگی طبیعی یک انسان نگذرد وراث نمی توانند از مال او چیزی به ارث ببرند. لذا این مورد نیز یکی از موانع ارث محسوب می شود البته بعد از ده سال انتظار و یا چهار سال پیگیری مداوم اگر فرد پیدا نشود حکم مرگ او صادر می گردد.

دیگر موانع ارث

مواردی که در بالا ذکر کردیم از جمله موارد محسوس و معلوم در قوانین ارث میباشد، اما در برخی از موارد موانع ارث به قانون برنمیگردد. برای مثال ممکن است ، پدری فرزندش را به دلایلی از ارث محروم کند که دراین صورت مانعی برای ارث بردن فرزند به وجودآمده است.
همچنین در مواردی که فرزند زودتر از والدینش فوت شود طبق قوانین اگر متاهل باشد به خانواده فرزند ارثی تعلق نمی گیرد .

دربسیاری از مواردی که به ارث و میراث مربوط میشود افراد به دلایلی از قبیل نداشتن اطلاعات،شتابزدگی برای گرفتن حق خود و یا حتی خصومت موجب میشوند که حتی اگر مشمول ارث به حساب می آمدند به دلیل اتفاقاتی از ارث محروم شوند. برای مثال؛ در پرونده های قضایی زیادی دیده ایم که پدر از فرزند یابالعکس به دلایل مختلفی ازجمله طمع برای زودتر رسیدن به ارث و…به طور عمد یا غیر عمد قاتل پدر یا فرزند خود شده اند با این خیال که بعد از مرگش از ارث بهره مند خواهند شد و زودتر به ارث خواهند رسید درصورتی که در قوانینی که برای ارث در نظر گرفته شده است قتل یکی از موانع مهم ارث محسوب میشود .
موارد این چنینی در پرونده های حقوقی که به ارث مربوط است بسیار دیده می شود. بهترین کار برای جلوگیری از اشتباهات این چنینی مشورت با وکیل ارث در اصفهان است. مفتخریم که می توانیم گامی در جهت رفع مشکلات حقوقی همشهریان عزیزمان برداریم.