مقرارات طرح دعوی جلب و ورود ثالث

طرح دعوی جلب و ورود ثالث امروزه به یکی از مسائل قانونی مورد اهیمت تبدیل شده است. طرح دعاوی معمولا به وجود دو طرف یعنی؛ خواهان و خوانده وابسته است. حضور افراد دیگر از جمله وکیل، وصی، قیم، ورثه یا قائم‌مقام نیز وابسته به حضور خواهان و خوانده می باشد‌. در صورتی که غیر از خواهان و خوانده، شخص دیگری در دعوا ذی نفع قرار بگیرد، ورود او به دعوا باید با عنوان ثالث باشد. به عنوان مثال، به شما خبر می دهند که دو نفر بر سر مغازه ای که سال هاست در مالکیت شماست، مخاصمه می کنند. در این شرایط، جهت ورود شما به دعوی، قوانین کیفری و حقوقی راه کاری با عنوان ورود ثالث پیشنهاد می کنند.
طرح دعوی جلب و ورود ثالث، مقررات خاص خود را دارد. مفهوم 《ثالث 》در سه مورد《 ورود ثالث》، 《جلب ثالث 》و 《اعتراض ثالث》 صدق می کند. اما مقررات و تشریفات این سه مورد باهم متفاوت است که شرح هر مورد در ادامه بیان خواهد شد.

تعاریف موجود در طرح دعوی جلب و ورود ثالث

– ورود ثالث

ورود ثالث به این معنی است که شخص ثالث به طور مستقل در یک دعوا، ادعای حق مستقلی برای خود دارد. این شخص ممکن است در ذی حق شدن یکی از طرفین دعوا خود را ذی نفع بداند. تقدیم دادخواست و رعایت شرایط و مندرجات آن جهت ورود ثالث الزامی می باشد.

– جلب ثالث

جلب ثالث عبارت است از این که هریک از افراد دعوای اصلی، شخص ثالث را که ممکن است شخصی حقیقی یا حقوقی باشد، به دادرسی جلب نمایند. این شخص خوانده نامیده می شود که امید می رود در برابر خواهان اصلی محکوم شود. به عنوان مثال، در جلب شخص ثالث، هر يك از اصحاب دعواي اصلي، شخص ثالثي را كه امكان دارد شخص حقيقي يا حقوقي باشد به دادرسي جلب مي‌كنند، بدين معنا كه وي را خوانده قرار مي‌دهند، با اين اميد كه مستقلاً در برابر خواهان اصلي محكوم شود يا از دعواي احتمالي وي در آينده پيشگيري شود.

– اعتراض ثالث

با استناد به مواد ۴۱۷ و ۴۱۸ قانون مدنی، ورود ثالث و اعتراض او به رای صادر شده زمانی امکان پذیر خواهد بود که رای صادره در حقوق وی خللی وارد سازد. نکته ای که در این جا مطرح می شود، هزینه ی ورود و جلب ثالث می باشد. نظر به اينكه درخواست دعواي ورود و جلب شخص ثالث تابع دعواي اصلي می باشد، لذا هزینه ی دادرسي آن نيز اصولاً تابع دعواي اصلي است.

شرایط جلب ثالث

جلب شخص ثالث به دادرسی در شعبه بدوی دیوان عدالت اداری امکان پذیر است. زمان این اقدام برای شاکی ۳۰ روز بعد از ثبت دادخواست می باشد.اگر شرایط فوق در طرح دعوی رعایت شود، شعبه دیوان تصویری از دادخواست، لوایح و مستندات را به شخص ثالث ارسال خواهد نمود. طرح دعوى جلب ثالث، نوعاً يك اقدام دفاعى محسوب می گردد كه به منظور انتقال كانون توجه دعوى به شخص ثالث و رهايي از محكوميت انجام ميشود.

شرایط ورود ثالث

ثالث می تواند در جریان رسیدگی به دادرسی و یا در مرحله بدوی و مقطع تجدید نظر با ارائه ی دادخواست به دادرسی ورود پیدا کند. همچنین امکان ورود ثالث در مرحله ی دادخواهی نیز وجود دارد، زیرا آیین دادرسی مدنی با استناد به ماده ۱۳۶ این امر را ممنوع نکرده است. اما هنگامی که ختم دادرسی اعلام شده و زمان اعلام رای قطعی فرابرسد، دیگر امکان ورود شخص ثالث وجود نخواهد داشت.

نکات مهم در طرح دعوی جلب و ورود ثالث

– کارکرد دعوی جلب ثالث

این دعوی از آنجا که از سوی خوانده و جهت جلب ثالث در پاسخگویی به دعوای اصلی انجام می شود، کارکرد آن همانند عدم توجه دعوی اصلی است.
لازم به ذکراست زمانی که دعوی در ظاهر امر توجه به خوانده دارد، اما خوانده مدعی است که ثالث باید پاسخگو باشد، رسیدگی به این ادعا ملازمه با ورود در ماهیت دارد. در این شرایط ایراد عدم توجه دعوی عاجز است و باید از دعوی جلب ثالث کمک بگیریم.

– زمان دعوی جلب ثالث

دعوى جلب ثالث در هر يك از مراحل بدوى، واخواهى و تجديد نظر خواهى قابل طرح است. زمان طرح آن براى كسى كه در جلسه اول دادرسى دلايل خود را اظهار كرده است، تا سه روز پس از جلسه است.

– ارائه دادخواست جلب و واخواهی

در صورتی که ارائه ی دادخواست جلب و واخواهی به صورت غيابى باشد و بخواهد شخص ثالثى را جلب كند، بايد دادخواست جلب را با دادخواست واخواهى در قالب دو دادخواست مستقل به دادگاه ارائه نموده و ناچار به پرداخت دو هزینه ی دادرسی است.

– زمان دادخواست تجدید نظر خواهی

زمان در خواست تجدید نظر، بر خلاف واخواهی محدود به زمان تقديم دادخواست تجديد نظر خواهى نيست. تجديد نظر خواه، این امکان را دارد که دادخواست خود را به دادگاه تجدید نظر نیز تسلیم نماید.

– دادخواست دعوی جلب ثالث

دعوى جلب ثالث همراه با تقديم دادخواست است. شرایط این دادخواست مشابه دادخواست بدوی و باهمان شرایط می باشد. بنابراین هزینه این دادخواست نیز مشابه دادخواست بدوی می باشد‌. اما در صورتی که جلب ثالث برای پاسخگویی به بخشی از دعوی باشد هزینه ی دادخواست تابع همان بخش خواهد بود.

– حقوق شخص ثالث

با توجه به این که شخص ثالث در زمان جلب شدن به دعوا، خوانده محسوب می شود، از تمامی حقوق و تکالیف خوانده برخوردار است. ازین رو خود می تواند شخص ثالث دیگری را به دعوا جلب نماید.

– رد دعوی جلب ثالث

شرایط رد دعوی جلب ثالث به این صورت است که فقط همراه با اصل دعوی قابل تجدید نظر است. درصورت نقض قرار، رسیدگی همراه با اصل دعوی، با دادگاه تجدید نظر است. در صورتی که دعوی از جانب خواندگان به صورت غیرقابل استماع مطرح شود، دعوی محکوم به رد است. با طرح دعوى جلب ثالث به طرفيت كسى كه بايد طرف دعوى واقع ميشد اما نشده است، نميتوان ايراد دعوى را بر طرف نمود.

– محکومیت مجلوب ثالث

درصورتی که، دادگاه دعوی را وارد تشخیص دهد، پس از رسيدگى به دعوى جلب ثالث، اقدام به صدور حكم به محكوميت مجلوب ثالث در برابر خواهان اصلى و رد دعوى به طرفيت خوانده اصلى مينمايد. درغیراینصورت برای دعوی جلب ثالث هیچ فایده عقلانی نمی توان متصور بود.