آن چه باید در مورد سفته بدانیم

سررسید سفته

سر رسید سفته ، تاریخی است که صادر کننده ملزم به پرداخت وجه تضمین شده در سفته می باشد. سفته که با عنوان “فته طلب” نیز از آن یاد می شود ، امضا کننده را ملزم به پرداخت مبلغی معین می نماید. در این حالت حامل یا شخصی که سفته را در دست دارد ، پس از طی زمان معین می تواند مبلغ مورد نظر را مطالبه نماید.
روی هر برگ از سفته ، سقف معینی مشخص شده است ‌. به عنوان مثال اگر روی یک سفته مبلغ ده میلیون ریال ثبت شده باشد، به این معنی است که اعتبار این سفته یک میلیون تومان است. در حال حاضر، استفاده از چک بسیار رایج تر از سفته است. این موضوع دلیلی جز این ندارد که با داشتن چک محدودیتی در نوشتن مبلغ نخواهید داشت. لذا صدور و وصول چک به مراتب آسان تر از سفته است. صادر کننده ی سفته باید برابر با مبلغی که قرار است تعهد بدهد، اوراق سفته را از بانک یا مراکز فروش خریداری نماید و نسبت به تعهد مبلغ آن اقدام نماید.

شرایط صدور سفته

ثبت مجموعه ای از اطلاعات روی سفته لازم است. توصیه می کنیم پیش از این که اقدام به صدور سفته نمایید، اطلاعات لازم را در خصوص آن کسب نمایید. ‌ همچنین می توانید از مشاوره با یک وکیل توانا بهره مند شوید.
نکات مهم که روی سفته درج می شود عبارتند از : تاریخ ، مهر یا امضا، مبلغ مورد نظر، نام و نام خانوادگی گیرنده ی وجه، تاریخ پرداخت وجه، نام و نام خانوادگی صادر کننده، آدرس محل زندگی و محل پرداخت.
اگر سفته قرار است برای شخص معینی صادر شود، نام و نام خانودگی آن شخص باید در سفته آورده شود. در غیر اینصورت عبارت “در وجه حامل” روی سفته نوشته می شود. تفاوت این دو حالت در این است که اگر سفته به نام شخص صادر شود فقط آن شخص می تواند در تاریخ معین یعنی زمان سر رسید سفته آن را مطالبه نماید. در غیر اینصورت، هرشخصی سفته را در اختیار داشته باشد می تواند نسبت به دریافت مبلغ مورد نظر اقدام کند. اگر واژه ی عندالمطالبه روی سفته درج شود، شخص صادر کننده در صورت مطالبه ی طلبکار ملزم به پرداخت وجه می باشد.
حالت دیگر به این صورت است که ، شخص بدهکار سفته ای صادر می کند اما نام طلبکار بر روی سفته درج نمی شود. در این حالت عبارت “حواله کرد “روی سفته نوشته می شود. این عبارت نشان دهنده این است که در زمان سر رسید سفته، طلبکار می تواند شخصا اقدام به مطالبه ی وجه نماید و یا این که آن را به شخص دیگری حواله دهد.

چگونگی صدور سفته

زمان سررسید سفته

در سفته ها تاریخی وجود دارد که نشان دهنده ی زمان پرداخت وجه مورد نظر در سفته می باشد‌. نکته ی مهم در سررسید سفته واژه ای است که در مقابل تاریخ نوشته می شود. عبارات مختلفی مقابل تاریخ نوشته می شود که در ذیل به برخی از این عبارات و همچنین اقدامات لازم در زمان سررسید سفته می پردازیم.
-عند المطالبه
در این حالت هر زمان که طلبکار وجه خود را مطالبه نماید، بدهکار ملزم به پرداخت آن می باشد.
– چند روز پس از رویت
در این حالت شخص باید پس از تعداد روزهای معین درج شده اقدام به پرداخت مبلغ نماید. به عنوان مثال مقابل تاریخ نوشته می شود : « بیست روز پس از رویت »
– وعده پرداخت نسبت به تاریخ صدور سفته
در این حالت زمان پرداخت پس از صدور سفته می باشد.
– درج تاریخ معین
در این مورد تاریخ روی سفته مشخص است و شخص در تاریخ مورد نظر باید اقدام به پرداخت مبلغ مورد نظر نماید.
– پس از رسیدن موعد پرداخت
آخرین مهلت پرداخت تا پایان همان روز است.
– در صورتی که تاریخ سر رسید سفته روز تعطیل باشد ، پرداخت به اولین روز غیر تعطیل موکول خواهد شد.
– تاریخ صدور سفته، در مدت پرداخت محاسبه نخواهد شد. به این معنی که تاریخ از فردای صدور سند محاسبه می شود.
– درصورتی که صادر کننده ی سفته در موعد مقرر آن را پرداخت نکند، دارنده ی سفته می تواند نسبت به واخواست آن اقدام نماید.
– دارنده سفته ای که واخواست شده و در زمان مشخص اقامه دعوی کرده، می تواند از دادگاه بخواهد که اموال طرف دعوی را پیش از رسیدگی و صدور حکم به نفع او توقیف نماید.
– مطالبه بدون واخواست
بدون واخواست نیز امکان مطالبه وجه وجود دارد، اما در این حالت سفته همانند رسید عادی کارایی خواهد داشت و دعوی ناشی از آن نیز متزلزل خواهد بود.

راه های وصول سفته

در صورتی که فرد متعهد در زمان معین شده اقدام به پرداخت مبلغ معین در سفته ننماید، دارنده سفته می تواند ظرف ده روز از تاریخ سر رسید سفته، آن را واخواست نماید. واخواست به معنی اعتراض رسمی است که در مقابل سفته ای که در سررسید پرداخت نشده به عمل می آید.
برگه ی واخواست ، به صورت برگه های چاپی از سوی دادگستری صادر می شود‌. همچنین این برگه در بانک ها نیز موجود می باشد.
سوالی که مطرح می شود این است که در برگه ی واخواست چه نکاتی باید نوشته شود؟ این برگه شامل رونوشت کامل سفته به همراه دستور پرداخت از جانب دادگاه می باشد.
نامه ی واخواست در سه نسخه تنظیم شده و به وسیله ی واخواست کننده امضا می شود. بعد از الصاق تمبر، نامه ی واخواست به صادر کننده ی سفته ابلاغ می گردد‌. از این سه نسخه، نسخه ی اصلی به واخواست کننده، یکی به دادگاه و دیگری توسط مامور ابلاغ به ابلاغ شونده تحویل داده می شود. به دو شیوه می توان برای وصول وجه سفته اقدام نمود‌ که در ذیل به شرح این موارد می پردازیم.

– اجرای اسناد رسمی

سفته از جمله اسناد لازم الاجرا می باشد، ازین رو دارنده ی سفته در صورتی که وظایف قانونی را به درستی انجام داده باشد، می تواند علیه هریک از افراد اعم از صادر کننده، پشت نویس و ضامن اقدام نماید. در این شرایط دارنده سفته به اداره ی ثبت مراجعه نموده و تقاضای توقیف اموال بلامعارض اشخاص مذکور را کرده و وصول طلب خود را درخواست می نماید.

– مراجع قضایی دادگستری

تنظیم دادخواست حقوقی علیه صادرکننده سفته، در صورتی که حکم محکومیت قطعی برای صادر کننده سفته صادر شود و اموالی از محکوم تحصیل نشود، به استناد قانون حکم بازداشت شخص اعلام خواهد شد. نکته ی مهم این است که در صورت عدم پرداخت وجه، دارنده ی سفته باید در مدت معین یعنی پس از ده روز از تاریخ مشخص شده، نسبت به اعتراض رسمی به شیوه ای که در مقاله بیان کردیم، اقدام نماید.